नाशिक : नाशिक-त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ कुंभपर्वाच्या प्रारंभानिमित्त रामकुंड परिसरात उभारण्यात आलेला ५१ फूट उंच पंचधातूचा मुख्य धर्मध्वज स्तंभ सध्या विशेष आकर्षण ठरत आहे. ३१ ऑक्टोबर रोजी राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते या स्तंभावर धर्मध्वजारोहण करण्यात आले. या ध्वजस्तंभाची उंची, धातूंची रचना आणि त्यावरील धार्मिक प्रतीके यामुळे त्याला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
पंचधातूपासून तयार केलेला ५१ फूट स्तंभ
रामकुंड येथे उभारण्यात आलेला मुख्य धर्मध्वज स्तंभ ५१ फूट उंच आहे. तो पंचधातूंच्या वापरातून तयार करण्यात आला आहे. स्तंभावर समुद्रमंथनातून प्रकट झालेल्या चौदा रत्नांची प्रतीके साकारण्यात आली आहेत. अमृतकलश धारण केलेल्या गरुडाची प्रतिमाही या रचनेचा भाग आहे.
ध्वजावरील प्रतीकांचा धार्मिक अर्थ
धर्मध्वजावर सिंह, सूर्य, चंद्र आणि अमृतकलश यांसारखी प्रतीके दर्शविण्यात आली आहेत. सिंह हे शौर्याचे प्रतीक मानले जाते, तर सूर्य-चंद्र हे कालचक्र आणि सातत्याची संकल्पना दर्शवतात. अमृतकलश हा अमरत्व, पावित्र्य आणि मुक्तीच्या भावनेशी जोडला जातो. ध्वजावरील धार्मिक चिन्हे सिंहस्थ परंपरेतील श्रद्धा आणि सांस्कृतिक वारसा व्यक्त करतात.
गंगा-गोदावरी मंदिराजवळ दुसरा धर्मध्वज
रामकुंड परिसरातील मुख्य धर्मध्वजासोबत श्री गंगा-गोदावरी माता मंदिराजवळ ३१ फूट उंचीचा आणखी एक पंचधातूचा ध्वजस्तंभ उभारण्यात आला आहे. या स्तंभावरही समुद्रमंथनातील चौदा रत्नांची प्रतीके साकारण्यात आली आहेत. दोन्ही ध्वजस्तंभांमुळे गोदाघाट परिसरातील धार्मिक सोहळ्याला विशेष दृश्यात्मक आणि सांस्कृतिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
सिंहस्थ परंपरेचे प्रतीक
धर्मध्वज हा केवळ सोहळ्याचा भाग नसून कुंभपर्वाच्या धार्मिक परंपरेचे प्रतीक मानला जातो. नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे सुरू झालेल्या सिंहस्थ पर्वाच्या पार्श्वभूमीवर या ध्वजस्तंभांचे महत्त्व आगामी काळातही कायम राहणार आहे.
नाशिकच्या धार्मिक वारशाशी संबंधित अधिक माहिती आणि सिंहस्थ कुंभमेळ्याचे अपडेट्स I Love Nashik वर वाचा.
